CLAIR DE LUNE

Đó là một buổi tối mùa hè năm 2022. Bên chiếc bàn ngoài trời ở MAD Wine Thảo Điền, anh khoe với tôi chiếc đĩa than vừa nhận được sáng nay — album The New Abnormal của The Strokes. Tôi bảo mình chưa từng nghe tên ban nhạc này bao giờ. Anh liền hỏi: “Thế em có biết Daft Punk không?”. “Ồ có chứ, em mê Daft Punk lắm.” “Vậy em có nhớ bài Instant Crush không, ca sĩ hát chính là ai?” “Julian Casablancas, em chỉ nhớ mỗi tên thôi.” “Anh ta chính là giọng ca chính của The Strokes đấy.”

Khi cuộc đối thoại chạm đến đó, chúng tôi đã uống gần cạn nửa chai vang trắng. Anh lôi từ trong túi ra một sợi tai nghe, nhét vào tai tôi một bên rồi bật Ode to the Mets. “Em nhất định phải nghe thật kỹ hai câu cuối, đó là hai câu anh tâm đắc nhất.”

Hơn bốn năm đã trôi qua, và hầu như chẳng có ngày nào mà tôi không bật bài hát ấy lên. Tôi nghe nó khi vừa ngồi vào bàn làm việc, nghe trước khi chìm vào giấc ngủ, và nghe trên mỗi cung đường mình đi qua. Tôi biết có điều gì đó trong bài hát này đã găm sâu vào tâm khảm và thay đổi tôi rất nhiều, nhưng chẳng thể nào gọi tên. Tôi vẫn nhớ như in khoảnh khắc mình ngồi trên chiếc ghế ở MAD Wine năm ấy, xung quanh huyên náo tiếng cười nói của một tối thứ Sáu đông đúc. Tôi nhớ anh gọi tôi là “my petite”. Thế nhưng, tôi lại chẳng thể hình dung nổi gương mặt của người đàn ông đối diện nữa.

Tôi không còn chút ký ức nào về diện mạo của anh, bởi đó không phải là tình yêu. Chắc chắn không phải. Giữa chúng tôi chẳng có gì ngoài một nụ hôn tạm biệt lúc ra về. Anh hẹn gặp tôi vào một tối khác. Nhưng từ sáng hôm sau cho đến tận bây giờ, tôi chưa bao giờ nhắn cho anh thêm một tin nào nữa. Lý do vì sao tôi hoàn toàn cắt đứt liên lạc với anh, tôi xin phép giữ lại cho riêng mình.

Thứ duy nhất còn đọng lại, sâu đậm và vẹn nguyên, là giai điệu của Ode to the Mets.

Đôi khi tôi thấy âm nhạc tác động đến mình một cách kỳ lạ. Nó giống như một cỗ máy thời gian. Mỗi khi một bài hát vang lên, tôi lại được đưa trở về chính khoảng thời gian mà mình vừa bắt đầu biết đến nó. Nó khơi dậy một cảm giác vừa vương vấn nỗi buồn, vừa hoài mong về một thứ không thể định hình.

Tôi cứ nghĩ mãi về sự xóa mờ của gương mặt ấy. Bộ não của tôi, bằng một cách tàn nhẫn và kiêu hãnh nào đó, đã quyết định sàng lọc thực tại. Nó xóa đi diện mạo của người đàn ông ngồi đối diện, xóa đi bối cảnh của một buổi hẹn hò thông thường, xoá đi cả vị của ly vang trắng, và chỉ giữ lại giai điệu của Ode to the Mets.

Tôi đã phải tìm hiểu rất nhiều mới tìm ra câu trả lời cho thứ cảm xúc này.

Người ta gọi hiện tượng này là “Hiệu ứng Proust” (The Proust Effect) (có lẽ đó là lý do tôi có một tình cảm đặc biệt dành cho Marcel Proust), hay chính xác hơn trong trường hợp của tôi là MEAMs (Music-Evoked Autobiographical Memories) – những ký ức tự truyện được đánh thức bởi âm nhạc. Định luật này nói rằng âm nhạc không đi qua bộ lọc logic của não bộ; nó đi thẳng vào vùng hải mã và hạch hạnh nhân – nơi quản lý cảm xúc và những ký ức nguyên sơ nhất. Khi anh nhét chiếc tai nghe vào tai tôi năm ấy, giai điệu của The Strokes đã không mã hóa con người anh, nó mã hóa chính cái “tôi” của tôi tại thời điểm đó.

Đó là lý do vì sao khi nghe lại, tôi không nhớ anh, tôi chỉ nhớ chính mình của một đêm mùa hè năm 2022. Tôi nhớ một phiên bản cũ kỹ, một phiên bản đầy tự do nhưng cũng vô cùng chênh vênh và dại khờ.

Tôi nhớ phiên bản này vô vàn, bởi đó là những ngày tháng cuối cùng trước khi tôi bước vào một mối quan hệ sâu đậm nhưng đầy đau khổ – thứ đã thay đổi tôi mãi mãi cho đến tận bây giờ. Tôi nhớ một người đã từng luôn sẵn sàng lao vào tình yêu và dâng hiến tất cả đến mức quên đi bản thân, để rồi một ngày chợt nhận ra mình đã tự trở thành chất độc ăn mòn chính mình.

Nỗi buồn hoài mong không thể gọi tên ấy — một dạng hoài niệm về một thời điểm, một không gian, hoặc một cảm giác mà ta thậm chí không chắc mình đã từng thực sự sở hữu, hoặc nó đã thuộc về một chiều không gian khác, tâm lý học gọi là “Anemoia”. Khi giai điệu Ode to the Mets vang lên, nó không còn là âm nhạc thuần túy, nó là cỗ máy thời gian chạy bằng cảm xúc. Nó bắt tôi phải đối diện với sự trôi chảy tàn nhẫn của thời gian, nhắc tôi rằng phiên bản của tôi ngồi ở MAD Wine ngày ấy đã vĩnh viễn biến mất. Giờ đây, chỉ còn lại những tần số âm thanh này là chiếc neo duy nhất giữ tôi lại với những gì đã qua.

Bản thể của năm 2022 đầy tự do, khờ dại và sẵn sàng thiêu rụi chính mình ấy đã vĩnh viễn nằm lại ở góc bàn MAD Wine đêm mùa hè năm đó. Tôi không thể nhặt lại những mảnh vỡ cũ kỹ, cũng không thể bắt thời gian ngừng trôi chảy. Người đàn ông lướt qua đời tôi ngày ấy, hay cả người đã cùng tôi đi qua những năm tháng bào mòn tâm can sau này, suy cho cùng cũng giống như những gì Julian Casablancas đã gửi gắm trong Ode to the Mets. Đó là một khúc ca dành cho những kẻ thất bại kiêu hãnh, cho những điều tốt đẹp đã từng tồn tại nhưng rồi cũng phải lụi tàn theo năm tháng, giống như cách người ta nhìn một đội bóng ôm lấy những trận thua cay đắng nhưng chưa từng hối hận vì đã chơi hết mình.

Tôi nghe Ode to the Mets không phải để khóc thương cho những gì đã mất, mà để nhắc nhở bản thân rằng mình đã từng thực sự sở hữu những điều tuyệt vời ấy. Việc chúng rời đi vốn là lẽ thường tình của tạo hóa, và chấp nhận nó là bài học tôi buộc phải đi qua. Hai câu cuối của bài hát mà người đàn ông năm ấy từng bắt tôi phải nghe thật kỹ, hóa ra lại là lời tiên tri cho chính cuộc đời tôi: những kẻ thất bại ê chề trong tình yêu, những người bạn cũ rồi sẽ bị lãng quên, và những thói quen cũ sẽ chìm sâu xuống đáy. Ngọn lửa khao khát yêu đương cuồng nhiệt ngày ấy nay đã lụi tàn. Nhưng thật may mắn, cả sự ngây dại lẫn bản năng tự hủy vì tình yêu cũng sẽ không bao giờ quay trở lại.

Tôi bình thản đón nhận vết thương như một mảnh ghép định hình nên căn tính mới. Và ở bản thể mới này, tôi biết rằng một ngày nào đó, ngọn lửa đó sẽ lại được nhen nhóm lần nữa. Nó đã từng le lói một lần trong năm vừa qua rồi lại tắt, nhưng tôi tin nó sẽ lại bùng lên. Tôi biết mình sẽ lại yêu, lại khờ dại, và có thể sẽ lại tan vỡ thêm lần nữa. Nhưng điều đó thì có hề gì? Tôi chỉ cần bản thân can đảm sống tiếp và không ngừng thay đổi, tôi vẫn sẽ vẹn nguyên theo cách của riêng mình. Chính những nỗi đau này là minh chứng rõ ràng nhất nhắc nhở tôi rằng: tôi đang sống, tôi đang thực sự sống – và đó mới là điều duy nhất có ý nghĩa.